Stamcellen en hersenaandoeningen

Puinruimers werken te hard in Alzheimerbrein

Volkskrant - Tonie Mudde - 17 april 2013

 

 

Stamcellen in het volwassen brein – kan het brein zichzelf in de toekomst repareren?

Speciale editie van De Groene Amsterdammer over de bètawetenschappen, zie ook http://blogs.groene.nl/betawetenschappers/

 

De bètacanon: over belangrijke ontwikkelingen in de exacte wetenschap
In samenwerking met weekblad De Groene Amsterdammer
Dinsdag 29 mei 2012, 20:00 - 22:00 uur

De Groene Amsterdammer en SPUI25 organiseren een avond over de belangrijke ontwikkelingen in de exacte wetenschap. Gekweekte organen, de supercomputer, plastic uit planten, deze en andere doorbraken komen aan bod in korte lezingen.

De avond gaat over wat we kunnen, maar ook over de grote open vragen. Begrijpen we klimaatverandering? Hoe werkt brein precies? Tenslotte wordt er gedebatteerd over het belang van onderzoek voor de samenleving. Wat levert de wetenschap op? Hoe de kloof tussen het laboratorium en de samenleving te overbruggen?

Te gast zijn onder anderen Elly Hol (hersenonderzoeker, Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen) Hans Clevers (per 1 juni president van de KNAW) en Jan Bergstra (directeur van het Instituut voor Informatica, UvA). De avond staat onder leiding van Groene-medewerkers Yvonne Zonderop en Casper Thomas.

 

 

 

Op 8 februari 2012 was ons onderzoek over stamcellen op TV bij Labyrint.

 

 

Klik onderstaande link om uitzending te bekijken.

 

de rol van stamcellen bij Alzheimer en Parkinson

 

 

 

Labyrint volgt de onderzoeksgroep van Elly Hol aan het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen. Zij doet onderzoek naar de rol die stamcellen kunnen spelen bij Alzheimer- en Parkinsonpatiënten. In het verleden veronderstelde men dat de schade aan hersencellen niet gerepareerd kon worden omdat er geen stamcellen aanwezig zijn in de hersenen. De groep van Hol ontdekte echter dat er nog wel neurale stamcellen aanwezig zijn in de hersenen van Alzheimer- en Parkinsonpatiënten. Ze zijn alleen in slapende toestand. Het onderzoek richt zich momenteel op manieren om deze stamcellen weer aan de praat te kunnen krijgen.

 

 

 

 

PERSBERICHT - 10 november 2011 - Stamcellen in hersenen van Parkinsonpatiënten nog steeds functioneel.

In de hersenen van mensen met de ziekte van Parkinson zijn nog wel degelijk stamcellen aanwezig. Deze zijn bovendien in staat uit te groeien tot verschillende soorten hersencellen. Tot deze conclusie komen onderzoekers van het Nederlands Instituut voor Neurowetenschappen van de KNAW (NIN-KNAW), VUmc en de universiteit van Milaan op basis van een uitgebreide studie van hersenweefsel, verzameld door de Nederlandse Hersenbank.

 

De bevindingen die vandaag worden gepubliceerd in het Britse vaktijdschrift Brain, staan haaks op de eerdere aanname dat neurale stamcellen bij Parkinson patiënten afsterven door gebrek aan de boodschapperstof dopamine. Omdat lichaamseigen stamcellen in de toekomst mogelijk kunnen worden aangezet tot reparatie van het aangedane hersengebied, biedt dit perspectief voor de behandeling van Parkinson patiënten.

 

 

Foto van een hersencoupe  van een 85-jarige man. De groene cellen met een roze kern zijn de stamcellen. Het hersenmateriaal is verkregen via de Nederlandse Hersenbank. Foto Simone van den Berge.

 

 

In hersenen van Parkinson patiënten zijn zenuwcellen afgestorven die de boodschapperstof dopamine maken.  Hierdoor krijgt het striatum - een belangrijk gebied voor het aansturen van onbewust verlopende, aangeleerde bewegingen - geen dopamine meer, wat leidt tot de voor Parkinson karakteristieke bewegingsstoornissen. Het striatum ligt naast de subventriculaire zone: een hersengebied waarvan onlangs is vastgesteld dat het neurale stamcellen bevat. Eerdere studies leken aan te tonen dat neurale stamcellen bij Parkinson patiënten grotendeels verloren gaan door dopaminegebrek. Daarmee leek de weg afgesloten naar een mogelijke therapie waarbij eigen stamcellen zich vormen tot nieuwe dopamine- producerende zenuwcellen.

 

Haaks op de eerdere bevindingen heeft promotieonderzoek van neurobiologe Simone van den Berge nu aangetoond dat er wèl stamcellen aanwezig zijn in de subventriculaire zone in de hersenen van Parkinson patiënten. Deze cellen zijn ook  in staat om uit te groeien tot de verschillende soorten hersencellen waaruit ons brein bestaat. 

 

 

De onderzoekers komen tot deze conclusie op basis van uitgebreid onderzoek van het betreffende hersengebied bij tien Parkinson patiënten en tien controlepersonen, die hun hersenen na hun overlijden voor onderzoek doneerden aan de Nederlandse Hersenbank.

 

De nu in Brain gepubliceerde onderzoeksresultaten betekenen een belangrijke doorbraak in de zoektocht naar mogelijke behandelingen voor de ziekte van Parkinson.  De aandacht kan nu worden  gericht op reparatie van het aangedane brein met behulp van lichaamseigen stamcellen van patiënten. Dit lijkt een goed alternatief voor kostbare en risicovolle stamceltransplantaties.


 

 

Simone van den Berge is verbonden aan de onderzoekgroep van prof. dr. Elly Hol, hoogleraar biologie van glia en neurale stamcellen aan de Universiteit van Amsterdam en onderzoeksleider van de groep Astrocyt biologie & Neurodegeneratie van het NIN-KNAW. Het onderzoek werd uitgevoerd in samenwerking met onderzoekers uit de groepen van dr. Wilma  van de Berg, afdeling Anatomie en Neurowetenschappen van VU medisch centrum, prof. dr. Joost Verhaagen, Laboratorium voor Neuroregeneratie, NIN-KNAW en dr. Lidia De Filippis van de universiteit van Milaan.

 

Voor meer informatie:

Prof. dr. Elly Hol, telefoon 020 566 5498, e-mail e.hol@nin.knaw.nl

 

 

4 oktober 2011 - AMC wetenschapsdag

Lange tijd werden ze gezien als een soort 'hersenlijm' maar astrocyten (steuncellen in het brein) doen meer dan alleen ondersteunen en voeden. De voormalige muurbloempjes van het brein zijn hot. Neurowetenschapper Miriam van Strien legt uit waarom.

 

 

 

26 augustus 2011

Hersenbank 25 jaar

Miriam van Strien vertelt over stamcellen in ons brein

Audiofragment NOS Garrie van Pinxteren

 

23 november 2010

Stamceltransplantatie niet zonder risico's

Radio en TV interview Elly Hol met Omroep Flevoland

Hersen Kunst

 

Text/HTML

Oratie

Woensdag 13e juni 2012, 4.00 uur, Aula UvA

Lutherse Kerk Amsterdam

 

Oratie Elly Hol

 

Sterren van het brein
Over glia, stamcellen en hersenziekten

 

Voor meer info klik op plaatje

 TitleDescription
AMC magazine - Repareren met stamcellen Interview met Simone van den Berge in AMC magazine (2011)